Şaşılık Nedir ?

Şaşılık ya da gözkayması gözlerin görme akslarının paralelliğini
kaybederek farklı yönlere bakmasıdır. Sık görülür, yaklaşık çocukların
%4'ünü etkiler ancak erişkinlerde de gelişebilir. Şaşılık varlığında
bir göz ile düz ve istenen yere bakılırken diğer göz içe, dışa, yukarı
veya aşağı doğru kayabilir. Gözler değişerek kayabileceği gibi devamlı
olarak aynı gözde kayabilir. Her iki gözle istenen noktaya bakılırken
beynin görme merkezinde bu iki görüntü birleştirilerek tek olarak ve üç
boyutlu olarak algılanır. Gözde kayma olduğunda ise beyinde iki farklı
görüntü ortaya çıkacağından, beyin kayan gözden gelen görüntüyü
baskılayacaktır bu da derinlik hissinde ve her iki gözle sağlanan
görüşte azalmaya sebep olacaktır. Erişkinlerde ise kayan gözden gelen
görüntünün baskılanması artık yapılamadığından çift görme şikayeti
ortaya çıkar.

Hayatın
ilk birkaç ayında görme gelişiminin hızlı bir şekilde devam ettiği
dönemde gözlerin arayıcı hareketleri, kısa süreli yani birkaç dakikalık
içe veya dışa olan kaymalar normal kabul edilmesine karşın etraftaki
objelere odaklanmanın yapılabildiği 4. aydan itibaren olan kaymalar
mutlaka uzman bir göz hekimine danışılmalıdır. Ayrıca katarakt, göz
tümörleri veya nörolojik hastalıklarda şaşılık ile kendini
gösterebileceğinden mutlaka uzman bir göz hekimine danışılmalıdır.

Şaşılığın
tam olarak nedeni bilinmemektedir. Fonksiyonel, nörolojik veya
kaslardaki yapısal bozukluklar ve dengesizlik kaymaya neden olur. Gözü
hareket ettiren kaslardaki dengesizlikler, bu kasları kontrol eden
beyin merkezlerinin etkilendiği serebral palzi, Down sendromu,
hidrosefali gibi hastalıklar ya da gözü etkileyen katarakt, glokom veya
travma gibi durumlar gözlerin paralelliğini bozarak kaymaya neden
olabilir. Kaymanın ilk belirtisi gözlerin aynı noktaya odaklanmamasıdır
ancak güneşte bir gözünü kapama, kafasını eğerek veya döndürerek bakma
gibi bulgularda kaymanın sonucu olabilir. Erişkin dönemde ortaya çıkan
kaymalarda ise en önemli şikayet çift görmedir. Bebeklik dönemi veya
okul öncesi dönemde her çocuk muhtemel göz problemleri (şaşılık, göz
tembelliği, kırma kusurları veya katarakt, göz içi tümörler gibi) için
muayene olmalıdır. Halk arasında yanlış inanış olarak bebeklikte olan
kaymanın büyümekle zamanla düzeleceği düşünülmektedir, ancak bu
hatalıdır şaşılık hiçbir zaman büyümekle kendiliğinden düzelmez. Ancak
çocuklarda burun kökünün geniş olduğu ve kayma olmadığı halde kayma
varmış gibi görünüme yol açan yalancı şaşılık dediğimiz durumlarda
zamanla burun kemiğinin gelişmesi ile kayma görünümü düzelmektedir bu
da yanlış olarak kaymanın düzeldiğini düşündürmektedir. Böyle
durumlarda ayırıcı tanı ve doğru teşhis için mutlaka göz doktoru
görmelidir. Ayrıca ailede şaşılık veya göz tembelliği olan kişiler
varsa çocuk mutlaka 1-2 yaşında göz doktoruna gösterilmelidir. Bunun
dışında her çocukta 3 yaşına dek göz muayenesi yapılmalıdır.

Tedavide
amacımız görme gelişimini olumsuz etkilenmeden her iki gözün birarada
kullanılarak gelişiminin sağlanmasıdır. Detaylı bir göz muayenesinin
ardında kaymanın sebebine göre tedavi planlanır. Tedavi için eşlik eden
kırma kusuru varsa gözlük verilmesi ile kayma düzeltilebilir. Cerrahi
ile gözlerin paralelliğinin sağlanması iki gözün birarada
kullanılmasını ve derinlik hissi kazanılmasını sağlayacaktır. Cerrahi
girişim lazerle yapılmaz, gözün etrafındaki kasların yerleri
değiştirilerek gözün pozisyonu ayarlanır.
- Şaşılık tedavisi ne
kadar erken dönemde yapılırsa başarısı o denli yüksek olur. Ancak
erişkin dönemde olan şaşılıklarda ya da daha önce tedavi yapılmamış
erişkinlerde de cerrahi tedavi ile özellikle çevre görüşte artış
sağlanabilir.
- Cerrahi tedavi gözlük veya kapamanın alternatifi değildir cerrahi sonrası da gözlük ve kapama tedavisi devam edebilir

Date: 14 May 2008, Wednesday
Comments (0) | Add Comment